Scandinavisch roodbont

 
 

Startpagina

Wat is crossbreeding?

Hoe kruisen?

Welke rassen?

Holstein

Brown Swiss

Scand. roodbt

Deens rood

Montbéliarde

Fleckvieh

Website links


Contact: info@crossbreeding.be

 

Bezoekersaantal:

StatCounter - Free Web Tracker and Counter
View My Stats

 Website statistieken gratis, LetsStat X1

Rasbeschrijving 

 

 

 

 

 

 




 

Rasbeschrijving

Scandinavisch roodbont, is een verzamelende benaming voor de (sub)rassen Ayrshire (Noord-Amerikaans, Canadees en schots) , Noors roodbont (NRF, Norwegian Red), Zweeds roodbont (SRB, Swedish Red), Fins roodbont (Finnish Ayrshire)  en gedeeltelijk ook Deens rood (Danish Red, apart besproken bij 'rassen').


Deze subrassen ontstaan van oudsher uit een mengeling van andere rassen (Ayrshire, Shorthorn en de plaatselijke veestapel) en elk land heeft zowat zijn eigen weg gevolgt. Gezondheidskenmerken en inteelt beperken is altijd heel belangrijk geweest binnen de subrassen. Momenteel lijkt het erop dat de genen van de subrassen steeds meer met elkaar verweven worden, wat zal resulteren in één groot (Scandinavish) ras.   De variatie aan genen is enorm en het is dan ook het ras met de minste inteeltgraad, maar ook met de minst uniforme veestapel.
Binnen het ras heeft het Zweeds roodbont (omwille van de beste productieresultaten) de grootste invloed, daarom beperk ik me ook hoofdzakelijk tot het bespreken deze deeltak van het ras.


Foto: De zuivere Ayrshire lijkt erg goed op de Red-holstein, maar ze is doorgaans wel een stuk lichter en smaller gebouwd.


Foto's: Noors roodbonten hebben doorgaans een grotere hoeveelheid Holsteinbloed in de genen.

ZWEEDS ROODBONT

Zweeds roodbont onstond in Zweden in het begin van de jaren 1900 door het inkruisen van Shorthorn en Ayrshire op het plaatselijk (land)ras. Later werd ook een kleine hoeveelheid met Brown Swiss gekruist, het aandeel holstein in de genen is verwaarloosbaar tot nihil!

Stamboom van het Zweeds roodbont: http://www.scanred.se/SRB75.pdf


Foto's: Shorthorn vaarzen en Shorthorn koe (melktype).


 

Land

Stier

Vader/mvader

HF

BS

RDM

SRB

(Ay-shrt-Land)

TMI

SWE

Peterslund SRB 91213

T Bruno/Hulan

0

0

0

100,0

(60,0-33,1-6,9)

+25

SWE

S Adam SRB 92182

Botans/T Bruno

0

8,6

3,9

87,5

(57,3-24,6-5,6)

+24

SWE

K Lens SRB 91678

Sköle/Västigård

0

0

0

100,0

(74,3-21,3-4,4)

+21

SWE

Orraryd SRB 91433

Backgård/Mabru

0

17,2

7,8

75,0

(52,7-17,7-4,6)

+20

FIN 

ASMO Sale SRB 42802

Kelli/Backgård

0

0

0

100,0

(81,8-12,9-5,3)

+19

SWE

Huseby SRB 91856

Brattbacka/N Verneri

0

0

0

100,0

(76,9-17,5-5,6)

+15

NOR

Raastad NRF 10115

Brandstadmoen/Hillstad

17,2

0

0

82,8

(43,4-32,0-7,4)

+12

FIN 

P Orkko SRB 90144

G Eskil/O Vakio

0

0

0

100,0

(90,6-4,2-5,2)

+11

Tabel: Enkele actuele scandinavische stieren met het rassenaandeel in hun genen.
            HF=Holstein (incl. Red HF en oud scand. friesian), BS=Brown swiss,
            RDM=oud Deens rood (incl. duits Angler), SRB=Zweeds roodbont met
            onderverdeling van het % Ayrshire, Shorthorn en oud Zweeds landras.

Dankzij het fokprogramma boekt het ras nog elk jaar progressie voor gezondheidskenmerken zoals vruchtbaarheid, uiergezondheid en mastitisresistentie. Het kenmerkt zich ook door makkelijke geboortes, en erg gezond en sterk beenwerk, zij het in iets mindere mate dan bij Brown Swiss treffen we ook bij de Scandinaviërs regelmatig dieren aan met van die sterke zwarte klauwen. Die zwarte klauwen gaan altijd gepaard met van die baggerbonte benen.



 

Voor exterieurkenmerken heerst er een grote variatie binnen het ras, toch kan worden gezegd dan het dier meestal kleiner en compacter is dan de holsteinkoe, ze blijven wel beter hun conditie behouden.
Voor productie kunnen ze vrij goed concurreren met de holsteins.
 

  Zweeds Roodbont Zwartbont Holstein (in Zweden)
Jaar Kg melk/koe/jaar %Vet %Eiwit Kg melk/koe/jaar %Vet %Eiwit
1980 5845 4,2 3,4 6175 4,0 3,4
1985 6321 4,3 3,5 6529 4,1 3,4
1990 7016 4,3 3,5 7307 4,2 3,4
1995 7552 4,4 3,5 8106 4,2 3,4
2000 8209 4,2 3,4 8963 4,0 3,3
2001 8378 4,3 3,4 9204 4,0 3,3
2002 8427 4,3 3,4 9234 3,9 3,3
2007 8754 4,3 3,5 9741 4,0 3,4
2008 8730 4,3 3,5 9648 4,0 3,3
Tabel: Evolutie in Zweden voor productie van beide rassen.
 
Foto's: Zweeds roodbonten
 
                                                              Foto1: Swedish Red (Peterslund) X Ayrshire (Pat laro).                              Foto 2: Ayrshire (Dillegent X Heligo)

 

Foto's: Orkko (Fins Ayrshire), Orraryd (Swedish red), Raastad (Norwegian red).



 

Naar boven


 

Stierkeuze
 
 

Wat mag je verwachten bij gebruik van Scandinavisch roodbont:

Positieve eigenschappen:
 

  • De productie blijft dankzij de wat hogere gehalten ongeveer op hetzelfde niveau als de zuivere holstein;
  • Een erg vruchtbaar dier en de kalveren worden ook makkelijker geboren;
  • Erg vitale kalveren;
  • Veel minder mastitis en lager celgetal;
  • Ongeveer de helft van de dieren zal baggerbonte benen hebben met sterke (zwarte) klauwen.

  • De dieren blijven tijdens de lactatie in betere conditie dan de Holsteins.

 

Negatieve eigenschappen:
  • Meestal minder fraaie uiers (achteruierhoogte, ophangband, speenplaatsing);
  • Het dier is meestal kleiner en lichter (smaller) dan de gemiddelde Holsteinkoe;
  • Minder uniformiteit in de veestapel.

Waar moet je bij de stierkeuze vooral op letten. In volgorde volgens belangrijkheid:
 
  1. Uiervorm: kies stieren die binnen het ras goed scoren voor ophangband, uierdiepte en speenplaatsing.
  2. Robuustheid: hou er rekening mee dat bepaalde stieren lichte, smalle koetjes kunnen geven, dus kijk naar het dier die je insemineerd als je graag niet al te veel wil toegeven op gestalte en breedte.
  3. Heeft de stier zwarte klauwen? Kijk of de stier zwarte klauwen heeft, want als je nakomelingen zwarte klauwen hebben is dit mooi meegenomen en een grote plus naar klauwgezondheid toe!
  4. Productie speelt minder van belang dan bij gebruik van andere rassen, maar gebruik nou ook weer niet een stier die negatief scoort (voor kg eiwit) binnen het ras.
  5. Pinkenstieren kunnen zonder probleem op je pinken worden ingezet.


 

 

Naar boven


Foto's/video kruislingen

 

 

 

 

Kruislingen met Noors roodbont

 

 

Jersey X Zweeds roodbont X Holstein

Scandinavisch roodbont X Holstein

Commerciële foto's

Swedish Red X Holstein

 

 

Swedish Red X Montbéliarde X Holstein

 

Swedish Red X Brown Swiss X Holstein

 

Norwegian Red X Holstein

 

Andere foto's van kruislingen

Swedish Red X Holstein

 

 

Zweeds roodbont X Fleckvieh X Holstein

 

Naar boven